Spis z natury

Przeprowadzenie całorocznego spisu posiadanych aktywów i pasywów jest jednym z obowiązków podmiotów zarządzających przedsiębiorstwem. Obowiązek ten wypływa z ustawy o rachunkowości a dla podmiotów prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów, podstawowym dokumentem prawnym w niniejszym zakresie jest zarządzenie Ministra Finansów z 26.08.2003 dotyczący prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

Większość aktywów inwentaryzowanych jest drogą spisu z natury, dlatego też stwierdza, że jest on podstawową metodą inwentaryzacji. Celem spisu z natury, będącego jedną z form inspekcji wewnętrznej, staje się zdefiniowanie realnego stanu pokładów majątkowych (aktywów) oraz źródeł ich pochodzenia (pasywów), by na takiej podstawie zestawić informacje faktycznie uzyskane w wyniku inwentaryzacji z danymi wynikającymi z ksiąg.

Przymus stworzenia spisu z natury (materiałów (surowców) fundamentalnych oraz wspomagających, wyrobów gotowych, półwyrobów, asortymentu handlowego, braków i odpadków) tworzy się m.in. na zakończenie każdego roku podatkowego, ponieważ jego priorytetem staje się ustanowienie rzeczywistego dochodu osiągniętego przez podatnika.

Poza tym istnieje kilka sytuacji, które prowokują powstanie obowiązku przeprowadzenia spisu z natury:



- Likwidacja działalności – w takim wypadku spisem z natury trzeba objąć także sprzęt i umeblowanie,,
- Rozpoczęcie działalności,

- Zmiana współwłaściciela lub proporcji udziałów

- Zarządzenia organu podatkowego.

O zamyśle zrobienia spisu z natury w odmiennym czasie niż w dniu 1 stycznia, 31 grudnia i w dniu startu działalności płatnicy podatkowi są zmuszeni zawiadomić na piśmie właściwego naczelnika urzędu skarbowego w czasie co najmniej siedmiu dni przed datą sporządzenia niniejszego spisu.

Spis z natury rozumiany jest przez szeregowym spisywaniu składników konkretnych pól edycji przez dokonywanie odpowiednich ustaleń tj. rachowania, pomiar wagi, mierzenia albo szacowania ilości. Musi być udokumentowany w formie pisemnej i stworzony skrupulatnie i trwale. Przyjęto, że musi on zawierać następujące dane:



- czas utworzenia zestawienia,

– szczegółowe określenie asortymentu i pozostałych składników objętych spisem,

– jednostkę miary,

– sumaryczną wartość spisu z natury,

- klauzulę ‚Spis zakończono na pozycji…’,

- ponumerowane arkusze spisu z natury,

– sygnifikację osób tworzących spis i uczestniczących w remanencie,,

– ilość potwierdzoną podczas spisu,
- nazwę firmy/ imię i nazwisko właściciela,

– koszt w złotych i groszach za jednostkę miary,

– wartość wypływającą z pomnożenia ilości asortymentu przez jego cenę jednostkową

– podpis właściciela zakładu (współwłaścicieli).

Spis z natury, jako jedna z form kontroli wewnętrznej działalności, ma za zadanie ustalenie rzeczywistego zasobu majątku przedsiębiorstwa. Sumienne, szczegółowe oraz całościowe zrobienie remanentu pozwala na stwierdzenie rzeczywistego wyniku finansowego, a w następstwie tego, dokonanie prawidłowych rozliczeń podatkowych.